TÜRK HEMŞİRELER DERNEĞİ’ NDEN 08. 06. 2009 günü Türk Sağlık Sen sayfasında yer alan haberle ilgili AÇIKLAMA
· Hemşirelik eğitimi Açık Öğretim/ Uzaktan Eğitim Yöntemleriyle Yapılamaz!
· Kime ve nasıl hemşire unvanı verileceği Hemşirelik Kanunu ile YÖK’ün 2 Şubat 2008 tarihli yönetmeliğinde açık bir biçimde yer almaktadır.
· Meslek Liselerinden Mezun meslektaşlarımız hemşirelikte lisans tamamlamak istiyorlarsa bunun koşulları YÖK yönetmeliklerinde açık bir biçimde yer almaktadır.
· THD toplumsal uzlaşma adına, bir defaya mahsus olmak üzere, yıllar önce meslek lisesi mezunu olup Açık Öğretim Hemşirelikte Ön Lisans Programından geçenlerin Lisans tamamlamalarını, Hemşirelik Kanunu’nda değişiklik önerisinin kabulü koşuluyla desteklemiştir.
· Meslek liselerinden mezun olarak Hemşire unvanı almış kimselerin açık öğretimle lisans tamamlamaları sonucunda ülkenin hemşire ihtiyacı ne sayısal ne de niteliksel olarak karşılanabilir.
· YÖK ve Sağlık Bakanlığı Hemşirelik Konusunda ki kararlarını bu mesleğin önde gelen eğitim kurumları ile örgütünün görüşünü alarak şekillendirmelidir.
· Beklentimiz alınan bu son karardan vakit geçmeden geri dönülmesidir.
08.06. 2009 Pazartesi günü Türk Sağlık Sen’in sayfasında yer alan haber aşağıdadır.
“Sendikamızın yoğun mücadelesi neticesinde; imza aşamasına gelen ve çalışanların merakla beklediği protokol nihayet imzalandı. Anadolu Üniversitesinin bu yıl lisans tamamlama ile ilgili eğitime başlayamayacak olması dolayısıyla YÖK, lisans tamamlama eğitimi vermek için talepte bulunan üç ayrı üniversiteye onay verdi. Bunun üzerine Sağlık Bakanlığı, bu üniversitelerle protokolü imzaladı.
Buna göre, Ebelik bölümü mezunları Erzurum Atatürk Üniversitesinde;
Hemşirelik (Sağlık Memurluğu) bölümü mezunları Samsun 19 Mayıs Üniversitesinde;
Sağlık Eğitim Enstitüsü Mezunları Malatya İnönü Üniversitesinde lisans tamamlama yapacaklardır.
Lisans tamamlama yapacak personele eğitimler uzaktan eğitim sistemiyle internet üzerinden verilecek. Ders notları da bu sistem üzerinden öğrencilere ulaştırılacak, ayrıca basılı olarak kitap gönderilmeyecek.
Sağlık Eğitim Enstitüsü mezunları 3+1 lisans tamamlama yapan öğrenciler en geç 2 yıl içerisinde,
Ebe, Hemşire (Sadece Toplum Sağlığı Bölümü mezunu Sağlık Memurları) 2+2 lisans tamamlama yapacaklar ise en geç 4 yıl içinde eğitimlerini tamamlayacaklardır.
Önümüzdeki günlerde Sağlık Bakanlığı bu konuyla ilgili Genelge hazırlayarak geniş kapsamlı bilgi vereceğini tahmin ediyoruz. “
HABERİN ARKA PLANI:
Arka plan hakkında geniş bilgi web sayfamızda yer almaktadır. Ancak, konuyu yakından izlemeyenler için bu haberin arka planı hakkında kısa da olsa bilgiye aşağıda yer verilmiştir..
Yıl 1992
Dönemin siyasi iktidarının isteği, Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu’nun bu isteği kabulü ile 1992 yılında sağlık meslek lisesi hemşirelik bölümü mezunu hemşireler için Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde hemşirelikte ön lisans programı açılmıştır. Gayrı resmi olarak bildirilen rakamlara göre bu programdan 25-30 bin kişi geçmiştir. Daha sonra bu program kapatılmıştır. Ancak, mezunları geçen yıllar içerisinde aynı yolla lisans tamamlama isteklerini hükümetlere, siyasilere ve YÖK’e sayısız kereler iletmişlerse de bu istekleri kabul görmemiştir. Kabul görmemesinin ardında yatan tek neden, hemşirelik gibi uygulamalı yanı olan bir mesleğin, açık öğretim yolu ile yapılmasının mümkün olmadığı yönündeki kesin inançtır. YÖK’ün bu isteğe yanıtı yıllar içinde şaşmaz bir biçimde şöyle olmuştur: mesleğinde ilerlemek isteyenler için uygun yolu gösteren yönetmelikler vardır. Yönetmelikteki koşulları yerine getirenler yüksek öğrenim yapabilirler.
Yıl 2005
Türk Hemşireler Derneği, 20 Şubat 2005’den bu yana hemşirelik sorunlarını farklı bir yöntemle ele almayı hedef edinmiş bir yönetim kurulu tarafından yönetilmektedir. Seçimden önce aday yönetim kurulu temsilcisi, seçimi kazandıkları taktirde yürürlüğe koyacakları program hakkında genel kurulda sözlü açıklamada bulunmuş, ayrıca programın basılı hali kongrede dağıtılmıştır.
Dağıtılan programın bir ana başlığı da “hemşirelik eğitimi” dir. Bu başlık altında yer alan bilgi şu şekildedir: “Öncelikli olarak, hemşirelik eğitiminin lise üzerine 4 yıl süreli lisans eğitimi ile kazanılan bir meslek olması için çalışmak, ardından, bu olanağı çeşitli nedenlerle elde edememiş meslektaşlarımızın bu olanağa istendik koşullarda kavuşmalarını sağlamak için çalışmak.” Meslektaşlarımıza böylece söz vermiş olduk. Yasayı destekleyin, kabul ettirelim daha sonra açık öğretim ön lisans eğitiminden geçmiş olup yıllardır lisans tamamlamayı bekleyen meslektaşlarımızın lisans tamamlamalarını destekleyelim. Ama sadece bu grubun!
25 Nisan 2007’de Hemşirelik Kanununda değişiklik öngören tasarı yasalaştı. Ancak aynı gün TBMM’ sinde tasarının yasalaşması sürecinde tasarıya, müdahale etme imkanımız olmayan bir geçici hüküm eklendi: Hükmün özeti: “5 yıl süre ile sağlık meslek liselerine öğrenci alınacak, unvanları da hemşire olacak. Hiç düşünmediğimiz bir gelişme olmuştu. Bu asla istediğimiz bir şey değildi. Ama oldu.
Meslektaşlarımıza verdiğimiz sözü buna rağmen tuttuk ve lisans düzeyinde hemşirelik eğitimi yapan alt yapısı gelişmiş okullara konu hakkında ki düşüncemizi ve beklentimizi ilettik. Bazı okullar lisans tamamlama programı hazırlamayı kabul ettiler ve seçtikleri kişilerden bir komisyon oluşturarak programı çalışmaya başladılar. Bu arada A.Ü Açık Öğretim Fakültesi Dekanlığı ile de görüşmelerini sürdürdüler. Daha sonra ilgili Fakülte temsilcileri, derneğimiz temsilcileri ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü temsilcileri ile Genel Müdürlükte bir toplantı yapıldı. Komisyon hazırladığı programı açıkladı, uygulamanın ne şekilde yapılması gerektiği konusunda temel ilkeler belirlendikten sonra toplantıdan şu kararla ayrıldık: Sağlık Bakanlığı ve Anadolu Üniversitesi arasında konuyla ilgili bir protokol hazırlanıp imzaya açılacak, Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu elemanları komisyonun hazırladığı programa uygun kitapları yazacak ve teorik eğitimi de onlar yapacak. Eğitim, 2010 Ocağında başlayacak!
Gelişmeler daha sonra THD olmak üzere taraflara bildirilecek. Daha sonra kitap yazarlarının A.Ü ile yöntem ve süre konusunda görüşmeleri oldu. Yazarlar kitaplarla ilgili son görüşmelerini yapmak üzere Eskişehir’deyken 08 Haziran 2009 günü sendikanın açıklaması kendi sayfasında yer almakla kalmayıp, meslektaşlarımızın e-postalarına geldi. Bu haber gelmeden yaklaşık bir buçuk ay önce, Nisan 2009 sonlarına doğru önce Atatürk Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu’ndan daha sonra Mayıs ayı içerisinde Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu’ndan derneğimize aynı konuda ilginç bir haber geldi. Bu okullara ve onların duyduğuna göre de İnönü ve 19 Mayıs Üniversiteleri Sağlık Yüksekokullarına da benzer teklifin yapıldığı öğrenildi. Bunun üzerine teklif, gerekçesi ve kaynağı hakkında araştırma yapmaya başladık.
Teklif: Aldığımız bilgilere göre YÖK Başkan vekili Rektörlere, üniversitelerinde uzaktan eğitim düzeneği kurmaları, bunu yaptıkları taktirde bu yolla eğitilecek kişilerin üniversiteye dolayısı ile eğitimi yürüten bölüme parasal olarak iyi bir kaynak sağlayacağı yönünde bilgi vermiştir. Bunun üzerine bazı üniversitelerin rektörleri, hemşireliğin uzaktan eğitim için çok sayıda adayı olduğunu düşündüğünden ya da böyle düşünmelerine yol açacak bilgi verildiğinden (yıllardır açık öğretimle lisans tamamlamayı bekleyenler olduğu gibi, meslek lisesi mezunu ve mezun olmaya aday daha binlerce hemşireye de bu yol ile ön lisans ve lisans tamamlatabilirler. Bu da iyi bir para kaynağıdır.) üniversitelerinin sağlık yüksek okulları hemşirelik bölümlerinden program açmaları konusunda düşünmeleri ve düşünürken de adeta “kabul ediyoruz “ gibi bir sonuçla gelmeleri için istekte bulunmuşlardır..
Bu gelişmeler Türk Sağlık Sen’in sayfasından bildirdiği haberde olduğu gibi sonuçlanmıştır.
SONUÇ:
1- THD’nin yalnızca yıllar önce açık öğretimde hemşirelik ön lisans programından geçenler için koşullu olarak desteklediği lisans tamamlama programı, meslek lisesi mezunu hemşireler için de önlisans ve lisans tamamlama olarak yürürlüğe konulacaktır.
2- 19 Mayıs Üniversitesinde Sağlık Yüksekokulu tarafından hemşirelik için program hazırlığına hemen başlanılacak (11 Haziran 2009) ve program Eylül 2009’da yürürlüğe girecektir.
3- Anadolu Üniversitesi bu öğretimde yer almayacaktır. Aylardır beklenen taraflar arasında ki protokolün neden imzalanmadığı böylece ortaya çıkmıştır.
4- İstanbul Üniversitesi devre dışı bırakılmıştır. Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulunda kitap yazmakla görevli olan grup kitapları yazmaktan vazgeçtiğini Anadolu Üniversitesine bildirmiştir.
5- Komisyonun hazırladığı program Sağlık Bakanlığı tarafından 19 Mayıs Üniversitesine verilmiştir. Üniversite bu programa göre, belki de değiştirerek kendisi bir hazırlık yapacaktır.
6- Bu gelişmeler, hemşirelik eğitiminden sorumlu kurumlar ve çalışmalara katılan meslek örgütünün görüşü alınmadan gerçekleşmiştir. Ne ilginç ve ne acıdır ki asıl varlık nedenini çalışma koşullarını düzeltmek ve özlük haklarını korumak üzerine temellendirmesi gereken bir sendika hemşire eğitimine müdahale etmekte, Sağlık Bakanlığı ve YÖK bu kuruluşu birinci dereceden muhatap kabul etmekte ve sendika da sonucu bir zafer olarak ilan etmektedir. Evet, bir zafer vardır, ancak, mesleği içinden çıkartmaya çalıştığımız her ne olumsuz koşul varsa bundan böyle bu konuda bir yol almamız imkanını nerede ise ortadan kaldıran bir zaferdir bu. Bunu hemşirenin çektiği acıları yüreklerinde duyanlar, ezilenler, tüketilenler anlarlar ancak! Hemşireliği çıkarları uğruna tüketenler değil…
Sayın Türk Sağlık Sen, size sesleniyoruz!
1- 1996-97 verileri ile basına demeç veriyorsunuz!
13 Mayıs 2009 Çarşamba günü Cumhuriyet Gazetesi sayfa 19’da çıkan Sendikanız kaynaklı haberin Türkiye’de Hemşire okulları sayısı ile bu okullardan yılda mezun olanların sayısına ilişkin bilgi veren kısmı aynen şöyledir.” Türkiye’de 12 tane Hemşirelik Meslek Yüksekokulu faaliyet gösteriyor. Bu okullardan 1 yılda mezun olan hemşire sayısı yaklaşık 3 bin 800 olarak belirleniyor.” Ne ilginçtir ki 14.05.2009 günü bir dönem Sağlık Bakanlığı yapmış Sayın Osman Durmuş’ta “Hemşirelik Haftası” başlıklı basın toplantısı metninde aynı rakamları ifade etmektedir. Kaynak aldığınızı düşündüğümüz Rapor, YÖK ve Sağlık Bakanlığının Mart 2008 tarihli “ Türkiye’de Sağlık İnsan Gücü Durum Raporudur”
Biz hemşireyiz, bu nedenle bu haberi okur okumaz ne denli yanlış bir bilgi olduğunu hemen anlayabiliyoruz. Raporu da daha önce görmüş ve bu denli yanlış bir raporun iki önemli kurumun işbirliği ile çıkmış olmasını hayretle karşılamıştık. Ama siz bu raporu ya da kaynağınız başka her neyse doğru kabul edip kaynak olarak kullanabiliyorsunuz İşte aramızda ki derin fark en azından budur.
Bu bilgi 1996-1997 yıllarına ait bir bilgidir. Doğru bilgi şudur: Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren program sayısı 82 ve yılda ki mezun sayısı 4.500-5 bindir. Son yıllarda kontenjan artırımı ile mezun sayısı 6-7 bini bulacaktır.
Ayrıca hemşirelikte lisans düzeyinde eğitim yapan okulların adını da doğru ifade etmek gerekir. Doğrusu şudur: Sağlık Yüksekokulları Hemşirelik Bölümleri, Hemşirelik Yüksek okulları. Sağlık Bilimleri Fakülteleri Hemşirelik Bölümleri.
Verileri hep hemşire azlığını vurgulamak üzere kullanıyorsunuz. Azlığın diğer çok önemli koşullarını hiç dile getirmiyorsunuz.
2-Eksik bilgi veriyorsunuz.!
Aynı haberde “OECD ülkeleri ve Türkiye karşılaştırması şöyle yer alıyor.” Türkiye’de bin kişiye düşen hemşire sayısı 1.3 iken, OECD ülkelerinde 8.3’e kadar çıkıyor. Almanya ve Fransa’da bu oran 9.6 olarak hesaplanıyor. Ne ilginçtir ki aynı bilgi Sayın Durmuş’un demecinde de yer alıyor. Bu nitelikte ki bir haberi okuyan kişi konuyla ilgili başka önemli bilgilere sahip değilse doğrudan sayıları önemser ve çözümü de sayıyı artırmada arar. Bu nitelikte ki haberler de esasen bu rahatsızlığı yaratmayı amaçlıyor olabilir.
Sözünü ettiğiniz OECD ülkelerinden temsilcilerin hazırladığı OECD Sağlık Sistemi İncelemeleri TÜRKİYE adlı raporun Ankara’da 18 Şubat 2009 günü sunulduğu toplantıda THD olarak biz de vardık Seçerek verdiğiniz rakamlar son raporda aynen şöyledir: Türkiye’de 1000 kişiye düşen hemşire sayısı 2.1’dir. OECD ülkelerinde bu sayı, örneğin, Norveç’te 31.6’ya çıkmaktadır Almanya da bu oran 9.8, Fransa’da ise 7.6’dır.
Raporda ortaya çıkan en belirgin hususlardan birisi de bu rakamların da gösterdiği gibi Türkiye’de hemşire sayısındaki azlıktır. Bu eksikliğin sebebinin hiçbir şekilde biz olmadığımızı ve olamayacağımızı biliyoruz. Ancak, Türkiye’de yıllardır “ Türkiye Gerçeği “ vurgusuyla hemşirelikte sağlık meslek lisesi düzeyde eğitimi destekleyenleri de biliyoruz. Avrupa Birliği yolculuğuna rağmen!. Ülkede bu konuda atılmış önemli adımlara rağmen! Raporu kaynak gösterip, eğitimi aşağı çekmenin zamanı geldiğini hevesle düşünenler olabilir kaygısıyla toplantıda doğrudan OECD temsilcilerine şu soruyu yönelttik. “Rapor hemşire açığına vurgu yapıyor. Biliyoruz ki 30 OECD ülkesinin yarıdan fazlası AB ülkesidir. AB ülkelerinde hemşire olabilmek için direktif bellidir. Ayrıca ABD, Kanada ve diğer ülkelerin tamama yakınında rakamları bizden daha iyi gibi görünmekle beraber alarm düzeyinde hemşire azlığı vardır. Bu ülkeler hemşire azlığını gidermek için eğitim düzeyini kısaltarak kısa yoldan hemşire yetiştirmeyi düşünüyorlar mı?”
Üç OECD temsilcisi de adeta sözleşmiş gibi aynı yanıtı kesin bir ifade ile verdiler “ ASLA! Hemşirelik önemli bir meslektir ve onun saygınlığına gölge düşürecek en ufak bir yaklaşım akıllardan geçirilmez. Biz onların görev, sorumluluk ve yetkilerini daha da artırmayı, temel eğitim düzeylerini daha da yükseltmeyi hedefliyoruz. Böyle bir şey düşünülemez. Biz hatayı çalışma koşullarını düzenlememekle ve onlara emekleri karşılığı yeterli ücret ödememekle yaptık. Şimdi mesleğe girmeyi ve orada kalmayı özendirici koşullar üzerinde çalışıyoruz.
Siz sorunu hemşire yardımcıları yetiştirerek aşabilirsiniz. Bu sistem bizde de var.”
Bunun üzerine Sağlık Bakanımız söz aldı ve aynen şöyle dedi “Biz de hemşirelerin temel eğitiminin yükseltilmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle kanun değiştirdik. Ancak, azlık var, kriz yönetmek durumundayım, bu nedenle kanunun geçici hükümler kısmına 5 yıl süreyle sağlık meslek liselerinden hemşire yetiştirilmesi hükmünü koydurdum.”
Ayrıca bilinmesi gereken çok önemli bir husus, daha önce de değinildiği gibi meseleye salt sayılar üzerinden bakarak sayı çoğaltmanın kabul edilemez bir yanlışlık olduğudur.
19 Mayıs Üniversitesi Sayın Rektörü size sesleniyoruz!
Bir sağlık çalışanı, bir öğretim üyesi ve bir rektör olarak siz, hemşirelik gibi bir mesleğin açık öğretimle / uzaktan destekli eğitimle yapılabileceğine kanaat getirip, üniversitenizde bu yolun nasıl oldu da açılmasına izin verdiniz. Yanıltılmış olduğunuza inanmak istiyoruz. Sizi ülkemizin hemşirelik tarihinde şükranla anmak isteriz. Bu isteğimizi dileriz yok etmezsiniz.
Sayın Sağlık Bakanı, size sesleniyoruz!
25 Nisan 2007 günü TBMM’de Hemşirelik Kanununda değişiklik öngören tasarı yasalaşınca sevinmiştik. Meclisten bakanlığa geldiniz ve bizi çağırttınız. Bazı hükümlere üzülsek de çok sevinçliydik. Bunu sizinle içtenlikle paylaştık. Tam ayrılırken sarf ettiğiniz bir sözün yüreğimizi nasıl dağladığını da şimdi açıklıyoruz. Şöyle demiştiniz: Hemşire az ise, ilkokul mezunundan da hemşire yaparım!
Sayın Bakan, gittiğiniz illerde bizi Türkiye’de hemşire açığından sorumlu, hesapsız, sorumsuz bir örgüt olarak tanıttınız. Sayın Bakan, Türkiye’de hemşire açığından sorumlu olan kuruluş dernek değil başta sağlık bakanlığı olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlardır. Hiçbir zaman doğru dürüst bir planlama yapılmadı. Ne sizden önce, ne de sizin zamanınızda!
Size durumu ve nedenlerini 13 Kasım 2006 günü yazılı olarak verdik, ayrıca sözlü olarak da anlattık. Önerilerimizi sunduk. Hiçbirisi dikkate alınmadı. Giresun Ağız ve Diş Hastanesinde 22 hemşirenin ne işi vardır? Size bu konuda da rapor sunduk sayın bakan. Ziyan edildi ve ediliyor hemşireler. Bunu da anlattık. Şimdi 400 bin hemşireye ihtiyaç var diyorsunuz. Bizi de bu açıktan sorumlu tutuyorsunuz.
Hemen açıklayalım:
Biz 2005 ve 2006 yıllarında meslek liselerine öğrenci alımını mahkeme kararı ile durdurduk. Yılda yaklaşık (rakamı sizin lehinize abartıyoruz) 8 bin öğrenci alınmış olsa ve bunlar da hiçbir kayba uğramadan mezun olsaydılar, bu durumda sadece 16 bin hemşirenin meslek liseleri hemşirelik programından mezun olmasını engellemiş oluyoruz. Hesabınıza göre, hele de OECD ülkelerine göre en az 400 bin hemşireye ihtiyaç var diyorsunuz. Bizim bu eksikliğe katkımız bundan ibarettir sayın bakan. Meslek liselerine öğrenci alımını durdurduğumuz için mi bizi şikayet ediyorsunuz?
Sayın YÖK Başkanı, size sesleniyoruz!
- Türkiye’de kime ve hangi koşullarda hemşire denileceğini ifade eden yönetmeliğiniz var. 2 Şubat 2008 Resmi Gazete Sayı: 26755
- Hemşirelik Kanunu var.
Meslek liselerinden mezun olmuş ve olacak binlerce hemşire ve hemşire adayı var. Onlar zaten hemşire unvanı almış ya da alacak durumdadırlar. Şimdi siz zaten hemşire unvanı almış bu meslektaşlarımıza uzaktan eğitimle 2 yıl ön lisans, 2 yıl da lisans tamamlatarak sayılarını artırmayı mı planlıyorsunuz? Sayı böylece artmış olur mu sayın başkan?
Yoksa şöyle bir karar mı almış durumdasınız? Adayları meslek liseleri hemşirelik bölümünde okutup hemşire unvanı almalarını sağladıktan sonra, 2+2 uzaktan eğitim yöntemiyle lisans diploması vermeyi mi planlıyorsunuz?
Peki, lise ya da dengi mezunu olup zorlu üniversite sınavlarını kazandıktan sonra çoğu gece çalışıp gündüz okuyan çoğu dar gelirli ailelere mensup binlerce lisans öğrencisine ve mezununa nasıl bir açıklama getirmeyi düşünüyorsunuz?
Değerli meslektaşlarımız, size sesleniyoruz!
Pek çoğunuz bu gidişten memnunsunuz, biliyoruz. Nedenlerini de bildiğimiz gibi. Ancak şunu da iyi biliniz ki kazanmış gibi görünüyorsunuz, ama biliniz ki hep birlikte kaybettik. Hemşirelik kaybetmiştir.
Pek çok meslektaşımızın da üzüldüğünü biliyoruz. Kırıldığını, umutlarını kaybettiğini de.
Yapacak hiçbir şey, gidecek hiçbir yol yok, mücadele etmekten başka! Hep birlikte, yeniden…
Toplumumuza sesleniyoruz!
Hemşireler olarak sağlığınızı koruyacak ve geliştirecek, hastalandığınızda sağlığınıza güvenli ortamlarda güvenli bir bakımla kavuşmanızı sağlayacak hemşireler olabilmek için mücadele ediyoruz. Sağlığınız için bizi anlayın ve sahip çıkın.
Saygılarımızla.
THD Genel Merkez
12 Haziran 2009
