TBMM SAĞLIK, AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER KOMİSYONU
Bu toplantının ardından THD, 17.06.2009 tarihinde, Tam gün yasa tasarısının görüşmeleri için TBMM Sağlık, Aile, Çalışma Ve Sosyal İşler Komisyonu’nun daveti üzerine toplantıya katıldı. Komisyon üyesi milletvekillerinin katılımı ile 18 Haziran 2009; saat:10.00’da başlayıp, 17.30’da tamamlanmıştır.
Komisyon Başkanı Cevdet ERDÖL’ü açılış konuşmasının ardından, Sağlık Bakanı yasanın gerekçelerini aktardı. Bu yasanın “vatandaşı koruyan bir yasa olduğunu ve desteklenmesi gerektiğini” iletti. Sağlık Bakanı yasanın genel gerekçelerini özetlemesinin ardından, komisyon üyeleri dışındaki katılımcıların görüşleri alındı.
Toplantı, Türk Diş Hekimleri Birliği, Türk Tabiler Birliği, Türk Eczacıları Birliği, Türk Hemşireler Derneği, Kamu Sendika Temsilcileri, ve bazı dernek temsilcilerinin görüşlerini aktarması ile devam etti.
Komisyona Türk Hemşireler Derneği adına Genel Sekreter Hatice UÇAK ve yönetim Kurulu üyesi Hayriye PELENK katılmıştır. THD Genel Sekreteri, CHP grubunda sunduğu THD görüşlerini, komisyon üyelerine ve Sayın Sağlık Bakan’ına iletti. “Hemşireler Derneği olarak, hemşirelerin ve tüm sağlık çalışanların çalışma koşullarının, ekonomik ve sosyal haklarının güvence altına alındığı bir tam gün yasasını desteklediğimizi belirtmek istiyorum”. Sayın Sağlık Bakanının sadece hekimi önceleyen ve hemşire yok sayan söylemi gerçekten üzüntü verici.
Hemşire, Sağlık hizmetlerinin önemli bir bileşeni, sağlık bakımının temelidir, mesleki konusu insandır, insan hayatıdır. Hemşiremizin ellerine sağlığımızı, yaşamımızı ve bedenimizi, en sevdiğiniz varlıkları teslim ediyoruz ve sonra onu sistem içinde öyle çaresiz bırakıyoruz ki, ne kendini ne de hastasını koruyabiliyor. Sağlık hizmetleri sadece tanı, tedavi ve pahalı tetkiklerden ibaret değildir. Hastalıkta ve sağlıkta nitelikli hemşirelik bakımı, hemşirelik izlemi olmaksızın nitelikli sağlık hizmeti olamaz.
Sağlıkta dönüşüm programı her bir bileşeni; Aile hekimliği, performans değerlendirilmesi, kamu hastane birlikleri ve bugün tam gün yasa tasarısı ile hemşireliği yok sayıyor. Hemşireliğin her daim varolan sorunlarını her geçen gün daha da derinleştirerek, gelecek kaygısı ile mesleği terk etmeye aday motivasyonu düşük, mutsuz bir meslek grubu haline getiriyor.
Tam gün yasa taslağını genel olarak değerlendirdiğimiz de taslak sağlık personeline olumlu birtakım düzenlemeler getirmekle beraber, aynı zaman da yetersiz ve çelişkili düzenlemeler de içermektedir.
Olumlu olan; Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunun yürürlükten kaldırılacak olması ile sağlık personelinin diğer kamu görevlileri gibi haftalık 40 saat olan çalışma süreleri eşitlenerek yıllardır varolan haksızlık giderilecektir.
Üniversite hastanelerinde çalışan 4/b’lilere ve geçici işçi kadrosunda iken 4/b statüsüne geçenlere döner sermaye ödenmesine yönelik düzenleme de bir eşitsizliği giderecek olması bakımından yine olumlu bir kazanım olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ayrıca nöbet ücretlerinin artırılarak, nöbet ücreti ödenmesinde 25 yatak sınırının kaldırılması ve nöbet tutan tüm personele nöbet ücreti verilecek olması olumlu gelişmelerdir.
SAĞLIK PERSONELİNİ VE TOPLUM SAĞLIĞINI TEHDİT EDİCİ UYGULAMALAR OLMASI ENDİŞE VERİCİ; MESAİ DIŞI ÇALIŞMA (FAZLA MESAİ)
Uluslar arası Çalışma Örgütü (ILO)Hemşire personelin istihdamı ile çalışma ve yaşam koşullarına ilişkin tavsiye kararında; Hemşirelerin normal çalışma saati 08–17 saatleri dışında akşam ve gece saatlerini “Uygunsuz saatler“ olarak adlandırmaktadır.
• Tamgün Yasa tasarısı ise; Sağlık hizmetlerinin fiziksel, zihinsel, duygusal güç ve dikkat gerektiren, yapılan hatanın telafisinin sıklıkla ölümle sonuçlandığı çalışma koşullarını, mesai saatleri dışında diğer bir deyişle uygunsuz saatleri 130 saat olarak artırarak, gelir getirici çalışmalara izin vermekte ve ek ödeme yapılacağı belirtilerek bu risk ortamı özendirilmektedir.
• Nedir uygunsuz saatte gelir getirici çalışma? Saat 17.00’den sonra Cerrah ameliyat yapacak, hasta muayene edecek ve tüm bu alanlarda hemşirede çalışacak? Siz mesai dışı gelir getiren hasta olmak ister misiniz?
• Genel gerekçede belirtildiği gibi yoğun ve stres dolu günün yorgunluğundan sonra başka bir mekânda çalışması hasta güvenliği açısından risk taşır, denmekte ve mesai sonrası gelir getirici çalışmalar yapmasına izin vermemektedir. Tam bir çelişkiler yumağı! Ücret ise Uzman hekime %30- diğer %20 !!!
MESLEKİ MALİ SİGORTA ZORUNLULUĞU
Mesleki Mali Sigorta Zorunluluğu, sadece hekim ve diş hekimine yönelik planlanmış. Oysa ölümle yaşam arasındaki o ince çizgide tedaviyi uygulayan olarak hemşire hastanın son gözüdür. Hemşirenin tıbbi hataya maruz kalma riski çok yüksektir. THD; Risk ortamında hizmet sunmak zorunda olan sağlık personelinin mesleki mali sigortasnın genel bütçeden karşılanmasını önermektedir.
PERFORMANSA DAYALI DÖNER SERMAYE
Sağlık çalışanlarının bütüncül bir yaklaşım anlayışı ile takım halinde sunduğu sağlık hizmeti, hekim merkezli olarak uygulanan performansa dayalı döner sermaye sistemi nedeniyle neredeyse yok sayılmakta ve bu durum hakkaniyet ilkesi ile uyuşmamaktadır.
Tasarının Madde 1’deki Nisan 2009 ile Mayıs 2009 versiyonları arasındaki fark
DÖNER SERMAYE TAVAN ORANLARI
Şef yardımcısı ve Doçent NİSAN 2009 (Sağlık Bakanlığı) % 700
(Mayıs 2009 TBMM) % 800
Diğer personel NİSAN 2009 (Sağlık Bakanlığı) %200
Mayıs 2009 TBMM% 150
“Sağlık Bakanlığı, hemşirelerin yıpranmadıklarına, meslek hastalıklarına yakalanıp, hayatlarını kaybetmediklerini, yaşamak için paraya ihtiyaçları olmadığına, sosyal hayatları olmaması gerektiğine inandığından olsa gerek; ödeme sistemi içinde hemşirelerin yaptıkları işi önemsiz, değersiz bulduklarından, performans puanlamasında diğer kategorisinde görülmekte, emekleri sömürülerek, yaptığı her iş hekime puan olarak yazılmaktadır.
Bir grubu önceleyen, sorumluluğu altındaki diğer grupları öteleyen tarzı ile Sağlık Bakanlığının aslında bir hekim bakanlığı gibi çalıştığını söylemek sanırım hatalı olmaz.
NÖBET_İCAP NÖBETİ
“Hastanelerde uygulanan vardiyalı nöbet sistemi nedeniyle bu düzenlemedeki kesintisiz 12 saat sınırı, 8 saatlik icap nöbetleri için uygulanamayacaktır. Bu düzenlemenin 8 saat olarak değiştirilmesi ve gece ve gündüz farkının göz önüne alınması hak kaybının yaşanmaması için gereklidir.”
GENEL BÜTÇE? DÖNER SERMAYE NÖBET ÜCRETİ
Nöbet ücretlerinin genel bütçe yerine döner sermayeden karşılanacak olması, sağlık personelinin döner sermaye gelirlerinde azalmaya yol açacaktır. Nöbet ücretleri daha önce olduğu gibi genel bütçeden karşılanmalıdır.
Döner sermaye gelirleri sürekli hizmet alımı, maliyeti yüksek ileri tıbbi teknoloji ürünü olan cihazları satın alabilecek. Bunun anlamı döner sermaye gelirlerinin azalması ve çalışana ödenen miktarın azalmasına neden olacaktır’’
Son olarak komisyon üyeleri (Ak parti, CHP, MHP, DTP vekilleri) görüşlerini dile getirerek, “Tüm katılımcılar tam gün yasa tasarını desteklemekte ancak, taslağın içeriğinin; sağlık personelinin özlük hak kayıplarını önleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi, emekliliğe yansıyacak iyi bir maaş artışı (hakimler vs.gibi) ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi konularında taslağın alt komisyona sevk edilerek maddelerin tekrar incelenmesine ve yeniden düzenlenmesine karar verdiler.
Türk Hemşireler Derneği yazılı görüşlerini; Komisyon Başkan Sayın Cevdet ERDÖL’e, CHP milletvekili Sayın Tekin BİNGÖL’e ve DTP milletvekili Sayın Sevahir BAYINDIR’A iletilmiştir.